Sáng 16/1, Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel) chính thức khởi công xây dựng nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên của Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc (Hà Nội), trên diện tích khoảng 27 ha. Sự kiện diễn ra trong không khí chào mừng Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong tiến trình phát triển công nghiệp công nghệ cao của đất nước.
Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính dự lễ khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn đầu tiên tại Việt Nam. Ảnh: VGP
Dự lễ khởi công có Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính cùng lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương. Đây là lần đầu tiên Việt Nam triển khai dự án chế tạo chip bán dẫn trong nước, với công nghệ từ tiến trình 32 nm, hướng tới xây dựng năng lực tự chủ trong lĩnh vực được coi là “xương sống” của nền kinh tế số.
Phát biểu tại buổi lễ, Trung tướng Tào Đức Thắng – Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Viettel – cho biết Tập đoàn sẽ triển khai dự án ngay sau lễ khởi công. Mục tiêu đến cuối năm 2027 hoàn thành xây dựng, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và bắt đầu sản xuất thử nghiệm. Giai đoạn 2028–2030, nhà máy sẽ tập trung hoàn thiện và tối ưu hóa quy trình, nâng cao hiệu suất dây chuyền, làm nền tảng nghiên cứu các công nghệ chế tạo chip ở tiến trình hiện đại hơn trong tương lai.
Theo định hướng, nhà máy không chỉ phục vụ sản xuất mà còn được phát triển như một hạ tầng quốc gia, hỗ trợ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn. Khi đi vào hoạt động, nhà máy có khả năng đáp ứng nhu cầu chip cho nhiều lĩnh vực trọng điểm như: hàng không vũ trụ, viễn thông, Internet vạn vật (IoT), công nghiệp ô tô, thiết bị y tế, tự động hóa và quốc phòng – an ninh.
Trước đó, Viettel đã có quá trình chuẩn bị bài bản thông qua thiết kế chip 5G, đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu, mở rộng hợp tác quốc tế và tiếp nhận chuyển giao công nghệ, đồng thời tích lũy kinh nghiệm từ nghiên cứu, thiết kế và ứng dụng chip trong các hệ thống, sản phẩm công nghệ cao.
Ảnh dựng nhà máy chế tạo chip Viettel. Ảnh: Viettel
Phát biểu tại sự kiện, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định việc khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn cho thấy Việt Nam hoàn toàn có thể từng bước làm chủ công nghệ cao. Đây là bước tiến quan trọng giúp Việt Nam hoàn thiện một mắt xích then chốt trong chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu, đánh dấu sự chuyển dịch từ “tham gia” sang “làm chủ”, từ “lắp ráp” sang “sáng tạo”, qua đó nâng cao vị thế quốc gia trong kỷ nguyên số.
Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, nhà máy còn được kỳ vọng trở thành trung tâm đào tạo thực hành cho nguồn nhân lực ngành bán dẫn, gắn đào tạo với môi trường sản xuất thực tế. Đây là tiền đề quan trọng để Việt Nam thực hiện mục tiêu đào tạo 50.000 kỹ sư thiết kế chip đến năm 2030, hướng tới quy mô trên 100.000 nhân lực ngành bán dẫn theo Chiến lược bán dẫn quốc gia đến năm 2040.
Hiện nay, một sản phẩm chip bán dẫn hoàn chỉnh phải trải qua nhiều công đoạn phức tạp, từ định nghĩa sản phẩm, thiết kế hệ thống, thiết kế chi tiết, chế tạo chip, đóng gói – đo kiểm đến tích hợp và thử nghiệm. Việt Nam đã tham gia vào hầu hết các khâu trong chuỗi giá trị này, riêng khâu chế tạo chip – quan trọng và phức tạp nhất – trước đây vẫn phải phụ thuộc vào các nhà máy nước ngoài. Việc xây dựng nhà máy tại Hòa Lạc được kỳ vọng sẽ khép kín quy trình sản xuất chip ngay trong nước.
Chế tạo chip là lĩnh vực đòi hỏi trình độ công nghệ, kỷ luật và năng lực quản trị ở mức cao nhất hiện nay. Từ một tấm wafer silic siêu tinh khiết, chip được hình thành qua khoảng 1.000 công đoạn liên tiếp trong suốt gần ba tháng, chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến toàn bộ dây chuyền. Chính vì vậy, ngành này lâu nay chỉ do một số “ông lớn” toàn cầu nắm giữ như TSMC, Intel, Samsung, GlobalFoundries hay SMIC.
Theo Thủ tướng Phạm Minh Chính, công nghiệp bán dẫn ngày nay không chỉ là lĩnh vực kinh tế, mà còn gắn chặt với địa chính trị, an ninh quốc gia và sức mạnh công nghệ của mỗi quốc gia. Việt Nam lựa chọn con đường khó nhưng bền vững: từng bước làm chủ công nghệ lõi, chủ động tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu trên tinh thần hợp tác bình đẳng, cùng có lợi.
Việc khởi công nhà máy chế tạo chip đầu tiên không chỉ mở ra chương mới cho ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam, mà còn khẳng định quyết tâm của đất nước trong hành trình xây dựng nền kinh tế số tự chủ, hiện đại và bền vững.