Sáng 8/9, UBND thành phố Đà Nẵng tổ chức Hội thảo khoa học xây dựng Đề án “Thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến năm 2030”. Hội thảo thu hút sự tham gia của đại diện các bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học, trường đại học và doanh nghiệp nhằm góp ý, hoàn thiện Đề án trước khi triển khai các mô hình thí điểm.
Biến không gian tầm thấp thành nguồn lực phát triển
Phát biểu tại Hội thảo, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Quang Bửu nhấn mạnh, kinh tế không gian tầm thấp không đơn thuần là câu chuyện về thiết bị bay không người lái hay một lĩnh vực công nghệ mới. Đây là một không gian phát triển mới, là hệ sinh thái với sự gắn kết giữa không gian bay; phương tiện và hạ tầng kỹ thuật; nền tảng số và dữ liệu; doanh nghiệp; viện nghiên cứu, trường đại học; cùng với cơ chế, chính sách và năng lực quản lý nhà nước.
Không gian tầm thấp được nhìn nhận như một không gian phát triển kinh tế – xã hội mới, bên cạnh không gian đất liền, không gian biển, không gian số và các không gian phát triển truyền thống; thúc đẩy phát triển địa phương trong giai đoạn mới; đặc biệt là tăng trưởng hai con số.
Đà Nẵng được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển lĩnh vực này khi sở hữu hệ thống đô thị, sân bay, cảng biển, trung tâm logistics, khu công nghệ cao, khu thương mại tự do cùng không gian biển, đảo, sông, rừng và vùng đồi núi.
Đặc biệt, nhiều khu vực miền núi, vùng sâu, vùng có địa hình phức tạp thường gặp khó khăn trong tiếp cận khi xảy ra thiên tai, sạt lở, cháy rừng hoặc cần vận chuyển hàng hóa, thiết bị y tế khẩn cấp. Đây chính là những “bài toán thực tế” để UAV và các công nghệ bay tầm thấp có thể phát huy hiệu quả.
Cùng với đó, định hướng phát triển trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, dữ liệu lớn và hạ tầng số của Đà Nẵng tạo nền tảng để thành phố kết nối các công nghệ này với lĩnh vực kinh tế không gian tầm thấp.
Không chỉ là câu chuyện của UAV
Điểm đáng chú ý trong cách tiếp cận của Đà Nẵng là không xem UAV như một sản phẩm công nghệ đơn lẻ mà hướng tới xây dựng cả một hệ sinh thái.
Trong hệ sinh thái đó, UAV là phương tiện, còn dữ liệu, AI, mạng viễn thông, bản đồ 3D, hệ thống quản lý giao thông bay (UTM), hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ và nguồn nhân lực sẽ tạo nên chuỗi giá trị.
Các chuyên gia cho rằng việc hình thành nền tảng dùng chung sẽ có ý nghĩa quan trọng trong giai đoạn đầu, giúp các doanh nghiệp có thể thử nghiệm dịch vụ mà không phải tự đầu tư toàn bộ hạ tầng.
Từ nền tảng này, nhiều ứng dụng có thể được triển khai như giao hàng, vận chuyển y tế khẩn cấp, giám sát rừng, quản lý tài nguyên, quan trắc môi trường, hỗ trợ cứu nạn cứu hộ, phục vụ nông nghiệp và quản lý đô thị.
Nếu được tổ chức bài bản, các hoạt động này vừa tạo thị trường cho doanh nghiệp công nghệ, vừa giúp chính quyền nâng cao hiệu quả cung cấp dịch vụ công và giảm chi phí vận hành.
Theo dự kiến, giai đoạn thí điểm Đề án kéo dài 18 tháng, từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2028.
Đà Nẵng đặt mục tiêu triển khai ít nhất ba dịch vụ bay tầm thấp, thu hút khoảng năm doanh nghiệp tham gia hoạt động bay và 10 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị. Các mô hình thử nghiệm hướng tới giảm trung bình 40% thời gian và 30% chi phí vận chuyển.
Các lĩnh vực được ưu tiên gồm logistics; du lịch; y tế, cứu nạn, cứu hộ; nông nghiệp, lâm nghiệp; quản lý đô thị và môi trường.
Một số khu vực được đề xuất thử nghiệm với những bài toán cụ thể, từ phục vụ du lịch, giao hàng đến hỗ trợ cấp cứu, cứu hộ cứu nạn, giám sát đô thị và ứng dụng trong nông – lâm nghiệp.
Cách tiếp cận này nhằm đưa công nghệ vào giải quyết những nhu cầu cụ thể thay vì triển khai theo hướng “có công nghệ rồi mới tìm bài toán”.
Thành phố cũng định hướng xây dựng hạ tầng kỹ thuật và công nghệ dùng chung, trong đó có hệ thống UTM, Trung tâm điều hành IOC và cơ chế phối hợp liên ngành, bảo đảm các hoạt động bay được kiểm soát, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an toàn hàng không, quốc phòng và an ninh.
Mở ra không gian phát triển kinh tế – xã hội mới
Không dừng ở việc thử nghiệm dịch vụ, Đà Nẵng định hướng từ năm 2028 từng bước mở rộng quy mô và hình thành hệ sinh thái kinh tế không gian tầm thấp.
Thành phố dự kiến nghiên cứu xây dựng khu nghiên cứu, sản xuất, đào tạo, huấn luyện và thử nghiệm UAV cho khu vực miền Trung, gắn với các thế mạnh về AI và vi mạch bán dẫn.
Hội thảo lần này vì vậy không chỉ là bước chuẩn bị cho một đề án, mà còn là diễn đàn để Đà Nẵng xác định cách thức tiếp cận một lĩnh vực kinh tế mới: lấy nhu cầu thực tế làm điểm xuất phát, lấy công nghệ làm công cụ và lấy hệ sinh thái làm nền tảng để phát triển.
Mục tiêu đến năm 2030 là từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế không gian tầm thấp an toàn, hiệu quả và bền vững, hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng, an ninh, từng bước làm chủ công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và mở ra một động lực tăng trưởng mới.