Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đã ký ban hành Quyết định số 33/2026/QĐ-TTg, quy định Danh mục các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) được xếp vào nhóm có rủi ro cao. Đây là cơ sở để tăng cường quản lý, bảo đảm việc phát triển và ứng dụng AI diễn ra an toàn, minh bạch, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức và lợi ích quốc gia.
Theo Quyết định, các hệ thống AI thuộc danh mục này phải đáp ứng đầy đủ các nguyên tắc được quy định trong pháp luật về trí tuệ nhân tạo. Việc ứng dụng AI không được làm thay thế hoặc làm thay đổi thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Đồng thời, trong suốt quá trình vận hành phải luôn bảo đảm có sự giám sát, kiểm soát và khả năng can thiệp của con người, cũng như không được thực hiện các hành vi bị pháp luật nghiêm cấm.
Hai tiêu chí xác định hệ thống AI rủi ro cao
Một hệ thống AI được xếp vào nhóm rủi ro cao khi đáp ứng các điều kiện sau:
- Có khả năng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; tác động đến lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia hoặc an ninh quốc gia theo quy định tại Điều 9 Luật Trí tuệ nhân tạo và khoản 1 Điều 8 Nghị định số 142/2026/NĐ-CP.
- Không thuộc các trường hợp được loại trừ theo khoản 2 Điều 8 của Nghị định số 142/2026/NĐ-CP.
Sáu lĩnh vực có hệ thống AI được xếp loại rủi ro cao
Danh mục ban hành kèm theo Quyết định xác định các hệ thống AI rủi ro cao tập trung ở sáu lĩnh vực trọng yếu.
Lĩnh vực giáo dục gồm các hệ thống AI cung cấp nội dung tự học dựa trên nguồn dữ liệu chưa được kiểm soát; hệ thống tự động chấm điểm, đánh giá hoặc xếp hạng người học; hệ thống phân tích, giám sát hành vi học tập.
Lĩnh vực dân tộc và tôn giáo bao gồm các hệ thống AI tự động chấm điểm, phân loại hồ sơ để xác định đối tượng hoặc địa bàn thụ hưởng chính sách; hệ thống tự động xác thực thông tin liên quan đến dân tộc, tôn giáo; hệ thống đưa ra quyết định chấp thuận, từ chối hoặc hủy bỏ các thủ tục quản lý nhà nước trong lĩnh vực này.
Lĩnh vực y tế có các hệ thống AI hỗ trợ phẫu thuật và rô-bốt phẫu thuật sử dụng AI để điều khiển tự động trong quá trình can thiệp y khoa.
Lĩnh vực ngân hàng gồm các hệ thống AI tự động thực hiện giao dịch điện tử và hệ thống tự động đưa ra quyết định cấp tín dụng.
Lĩnh vực tố tụng bao gồm hệ thống AI nhận dạng sinh trắc học trên diện rộng phục vụ giải quyết các vụ án dân sự công ích.
Lĩnh vực giao thông vận tải có 31 loại hệ thống AI khác nhau, tiêu biểu như AI điều khiển phương tiện tự hành cấp độ cao, AI vận hành và điều phối tín hiệu giao thông đường bộ, đường sắt, cùng các hệ thống điều hành và kiểm soát hạ tầng giao thông trọng yếu.
Lộ trình tuân thủ đối với các hệ thống đang hoạt động
Đối với các hệ thống AI thuộc danh mục đã được đưa vào vận hành trước ngày 15/8/2026, nhà cung cấp và đơn vị triển khai phải hoàn thành các nghĩa vụ tuân thủ theo lộ trình:
- Chậm nhất đến 01/9/2027 đối với các hệ thống trong lĩnh vực y tế, giáo dục và tài chính.
- Chậm nhất đến 01/3/2027 đối với các hệ thống thuộc các lĩnh vực còn lại.
Trong thời gian chuyển tiếp, các hệ thống này vẫn được phép tiếp tục hoạt động. Tuy nhiên, nếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định hệ thống có nguy cơ gây thiệt hại nghiêm trọng thì có thể yêu cầu tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động theo quy định tại khoản 2 Điều 35 Luật Trí tuệ nhân tạo.